سيل، كمك رساني و اعتماد سازي

نبي الله عشقي ثاني مشاورعالي خانه خيرين ايران: در آغازين روزهاي سال جديد، در ايامي كه مردم مشغول ديدارهاي نوروزي و برگزاري مراسم عيد مباركي بودند، باران اين نعمت الهي با حجمي بي نهايت زياد باريدن گرفت، گفتند در دو سه روز بيش از يك سال بارندگي شده است. آنقدر كه منابع طبيعي و انسان ساز نتوانست آن را سازمان دهد، سيلي ويرانگر بوجود آمد كه بي ساماني فوق العاده اي از شمال كشور استان گلستان، شهرهاي آق قلا و گميشان و مازندران آغاز شد و بعد استان‌هاي غربي و جنوبي كشور مثل كرمانشاه، ايلام، فارس، خوزستان و لرستان را درگير كرد.

 

سيل خرابي‌هاي بسياري را به بار آورد كه جبران آن مشكل، پر هزينه و زمان بر است و متأسفانه جان حدود ۵۰ نفر از هموطنان را گرفت و بسياري را مصدوم نمود. سيل زمين‌هاي كشاورزي وسيع، جاده و پل‌هاي متعددي را ويران و خانه‌هاي مردم عزيز را تخريب نمود و احشام بسياري تلف شدند.

دولت، ارگان‌هاي نظامي، هلال احمر و دستگاه‌هاي متولي خدمات اجتماعي مؤسسات مردم نهاد و مردم دلسوز بسياري حداكثر تلاش خود را نمودند و امكاناتشان را بكار گرفتند تا جان هموطنان عزيز را را حفظ كنند و تخريب‌ها و ويراني‌ها را كاهش دهند. با اين وجود اين سيل بي سابقه شمال تا غرب و جنوب كشور را فرا گرفت و تخريب‌هاي فوق العاده زيادي ايجاد كرد بصورتيكه روستاهاي بسياري زير آب رفت.

در اين ميان هزاران چرا و تحليل شد، كه آينده نگر نيستيم و به صورت روزمرگي تصميم مي‌گيريم و گفت و شنودهايي ديگر، نمي‌توانم اين سخن نغض جاودان حكيم فردوسي را نياورم كه فرمود:

به جويي كه يك روز بگذشت آب

نسازد خردمند ازو جاي خواب

بگذريم، بازسازي آنچه از دست رفت فوق العاده پر هزينه، زمان بر و تأثر برانگيز است، آثار روحي و رواني آن بر جان مردم بخصوص بر كودكان به آساني قابل ارزيابي و جبران نمي‌باشد اگرچه هم مسئولين، هم مردم، هم فرهنگ ما بايد پاسخگوي هرآنچه بر ما رفت، باشند.

نكته افتخار آميز، آنچه مثل موارد مشابه در كشور خود را نشان داد، علاوه بر دستگاه‌هاي مسئول و نهادهاي مردم نهاد، هر اهل خيري، هر آزاده اي و هر كس كه احساس مسئوليت مي‌كرد، دست بكار شد تا براي هموطنان آسيب ديده از سيل در حد وسع و توان خود كاري بكند و كرد، بايد پرسيد اگر تلاش‌هاي همگاني همه مسئولين، تشكل‌هاي مردم نهاد و حضور ايثار گرانه مردم نبود واقعاً چه مي‌شد؟ در جريان زلزله بم هم حضور مردمي به حدي بود كه جاده بم كرمان بسته شد و باعث تأخير بسياري در كمك رساني شد، در زلزله كرمانشاه نيز شاهد بوديم مردم بسياري هرچه توانستند پشت اتوموبيلشان باركردند و به سمت مناطق زلزله زده شتافتند، آنجا بود كه با اين سوال مواجه شدند كه آورده‌هاي خود را به دست چه كساني بسپارند؟ و چگونه آسيب ديده واقعي نيازمند را از غير آن شناسايي كنند؟ متأسفانه هستند كساني كه حتي در چنين وضعيت وخيمي به دنبال سو استفاده مي‌باشند.

پس فقط دستگاه‌هاي مسئول نيستند كه نيازمند سازماندهي و تقسيم وظايف، هستند در حقيقت اين مردم هستند كه عاشقانه، دلسوزانه و بدون هيچ انتظاري با حداكثر فداكاري وارد صحنه عمل مي‌شوند، ضروري‌ترين كار تعيين جايگاه و سازماندهي آنان است.

چند نكته درس آموز را كه مي‌توان آموخت، بخاطر سپرد، بدان عمل مي‌كرد و بارها از زبان مردم جاري شده است را بار ديگر ياد آور مي‌شوم:

- اطلاع رساني صحيح به قصد جلب اعتماد مردم و شفاف سازي

- رعايت نظرات كارشناسان در انجام عمليات عمراني و ساخت و سازها به قصد پيشگيري از حوادثي مثل سيل و زلزله

- تصميم گيري بهنگام در فرصت طلايي

- تعيين اولويت‌هاي كمك رساني

- تقسيم كار، تفويض اختيار، پشتيباني و هدايت ياري رسانان

- تعيين جايگاه و مشاركت مؤسسات مردم نهاد

- تعيين سهم و حوزه عمل مردم و داوطلبان

- پرهيز از زياده گوئي كه كلام را بلااثر مي‌سازد و بي اعتمادي را افزايش مي‌دهد